Tatabahasa Bahasa Melayu
Kata hubung dan kata sendi nama: jenis, senarai dan contoh ayat
Kata hubung menyambung dua ayat atau dua bahagian ayat: dan, tetapi, kerana, yang. Kata sendi nama pula terletak di depan frasa nama untuk menunjukkan tempat, masa, arah atau orang yang dituju: di, pada, ke, kepada, dari, daripada.
Satu perkataan boleh berada dalam kedua-dua golongan. "Untuk" ialah kata sendi nama dalam "hadiah untuk ibu", tetapi kata hubung dalam "dia berlatih untuk menang".
Kata hubung: dua jenis
DBP membahagikan kata hubung kepada dua jenis, iaitu gabungan dan pancangan. Kata hubung pancangan pula ada tiga jenis.
Kata hubung
Gabungan
dan · serta · atau · tetapi · lalu · kemudian · sambil
Menyambung dua klausa yang sama taraf
Pancangan
Relatif
yang
Komplemen
bahawa · untuk
Keterangan
kerana · jika · apabila · supaya · walaupun · kecuali …
Kata hubung gabungan
Kata hubung gabungan menyambung dua klausa yang sama taraf, dan hasilnya ialah ayat majmuk gabungan. "Dan" dan "serta" menggabungkan perkara yang setara. "Lalu" dan "kemudian" menyambung perbuatan yang berlaku satu demi satu.
| Kata hubung | Guna | Contoh ayat |
|---|---|---|
| dan | menambah perkara yang setara | Mei Ling membawa buku cerita dan Aiman membawa bola. |
| serta | sama seperti "dan" | Murid-murid menyapu lantai serta menyusun kerusi. |
| atau | memberi pilihan | Kita boleh berjalan kaki atau kita boleh menaiki bas. |
| tetapi | dua perkara yang bertentangan | Rumah Kavitha kecil tetapi sangat kemas. |
| lalu | perbuatan yang berturutan | Aiman membuka pintu lalu masuk ke dalam rumah. |
| kemudian | perbuatan yang berturutan | Mereka makan malam, kemudian mereka menyiapkan kerja rumah. |
| sambil | dua perbuatan pada masa yang sama | Adik makan sambil mendengar cerita nenek. |
Kata hubung pancangan
Kata hubung pancangan menyambung klausa kecil yang bergantung pada ayat utama. Ada tiga jenis.
| Jenis | Kata hubung | Contoh ayat |
|---|---|---|
| Relatif | yang | Buku yang dipinjam oleh Mei Ling sudah dipulangkan. |
| Komplemen | bahawa, untuk | Cikgu memberitahu bahawa lawatan ke zoo ditangguhkan. Kavitha berazam untuk membaca sebuah buku setiap minggu. |
| Maksud | Kata hubung | Contoh ayat |
|---|---|---|
| Sebab | kerana, sebab | Jalan itu sesak kerana ada kerja membaiki paip. |
| Syarat | jika, kalau | Jika hujan, latihan bola sepak dibatalkan. |
| Waktu | apabila, ketika, semasa, sewaktu, tatkala, sementara | Semasa ibu memasak, adik menyusun pinggan. |
| Tujuan | supaya, agar, untuk | Bawa payung supaya baju tidak basah. |
| Akibat | hingga | Dia berlari laju hingga kasutnya tercabut. |
| Pertentangan | walaupun, sungguhpun | Walaupun penat, Aiman tetap menyiapkan kerja rumahnya. |
| Kecualian | kecuali, melainkan | Semua murid hadir kecuali dua orang yang demam. |
| Andaian | kalau-kalau | Mei Ling membawa baju sejuk kalau-kalau malam nanti dingin. |
Senarai kata hubung gabungan dan pancangan di atas disemak pada jawapan DBP tentang kata hubung gabungan dan jawapan DBP tentang kata hubung pancangan, 19 Oktober 2026. "Manakala" tidak dimasukkan kerana buku teks dan DBP mengelaskannya secara berbeza.
Kata hubung berpasangan
Bahasa Melayu ada beberapa pasangan kata hubung yang mesti digunakan bersama:
| Pasangan | Contoh ayat |
|---|---|
| baik … mahupun | Baik murid mahupun guru, semua hadir awal pagi itu. |
| sama ada … atau | Sama ada hujan atau tidak, perlawanan tetap diteruskan. |
| daripada … lebih baik | Daripada duduk diam, lebih baik kita mengemas bilik. |
| jangankan … pun | Jangankan berlari, berjalan pun dia belum larat. |
Salah biasa kata hubung
- Salah:
Walaupun hujan, namun dia datang.Betul: Walaupun hujan, dia datang."Walaupun ... namun" bukan pasangan kata hubung dalam bahasa Melayu. - Salah:
Bawa pensel dan atau pen.Betul: Bawa pensel atau pen.DBP menasihatkan "dan" dan "atau" tidak digunakan bersama. Pilih satu. - Elakkan:
Bila hujan, jalan itu banjir.Betul: Apabila hujan, jalan itu banjir.Menurut DBP, "bila" ialah kata tanya. Untuk waktu, gunakan "apabila".
Kata sendi nama: senarai dan contoh ayat
Kata sendi nama terletak di depan frasa nama. Antara contoh yang diberikan DBP ialah di, ke, dari, bagi, untuk, kepada, dengan dan demi. Jadual ini menyenaraikan yang paling kerap digunakan, berserta kegunaannya.
| Kata sendi nama | Digunakan untuk | Contoh ayat |
|---|---|---|
| di | tempat. Dieja terpisah. | Kami berkumpul di dewan sekolah. |
| pada | masa; juga perasaan, sikap dan pendapat | Pada pendapat saya, cerita itu lucu. Kami bercuti pada bulan Disember. |
| ke | arah menuju tempat | Mei Ling pergi ke pasar dengan neneknya. |
| kepada | orang, kata ganti nama, atau sasaran sesuatu perbuatan | Aiman menghantar mesej kepada gurunya. |
| dari | arah, tempat dan masa; juga "dari segi", "dari sudut" | Keluarga itu baru pulang dari Kuantan. |
| daripada | orang atau pihak, sumber, punca, perbezaan dan perbandingan | Kavitha lebih tinggi daripada abangnya. |
| untuk | tujuan, dan bahagian yang diberikan kepada seseorang | Kek coklat ini untuk kamu. |
| bagi | tujuan (boleh ditukar dengan "untuk") | Asrama baharu itu dibina bagi murid dari kampung pedalaman. |
| antara | dua pihak atau dua perkara; berpasangan dengan "dengan" | Perlawanan antara kelas 5 Bestari dengan kelas 5 Cemerlang berakhir seri. |
| hingga | had masa atau had tempat | Perpustakaan itu dibuka hingga pukul 5.00 petang. |
"Dengan" dan "demi" juga kata sendi nama: pergi dengan abang, berlatih demi pasukan.
Beza di/pada, ke/kepada, dari/daripada
di atau pada
- di
- Tempat: di kantin, di dalam kelas.
- pada
- Masa: pada pukul 7.30 pagi, pada hari Jumaat.
ke atau kepada
- ke
- Tempat yang dituju: ke perpustakaan, ke Melaka.
- kepada
- Orang atau kata ganti nama: kepada Cikgu Lim, kepada mereka.
dari atau daripada
- dari
- Tempat, arah dan masa: dari Johor Bahru, dari pagi.
- daripada
- Orang, sumber dan perbandingan: daripada ibu, lebih besar daripada.
Untuk kenderaan (contohnya turun dari bas), jawapan Khidmat Nasihat DBP tidak seragam. Kes itu tidak dimasukkan dalam jadual dan kuiz di halaman ini. Rujukan: jawapan DBP tentang dari dan daripada, tentang kepada dan tentang pada.
"di" dieja terpisah, "di-" dirapatkan
- Salah:
dirumahBetul: di rumah"Di" sebelum tempat ialah kata sendi nama, jadi dijarakkan. - Salah:
di masakBetul: dimasak"Di-" pada kata kerja ialah awalan, jadi dirapatkan. - Elakkan:
di dalam hatinyaBetul: dalam hatinya"Di dalam" untuk ruang yang nyata, seperti di dalam kelas. Untuk perkara abstrak, cukup "dalam".
Salah biasa kata sendi nama
- Salah:
Hadiah ini buat ibu.Betul: Hadiah ini untuk ibu.DBP menyatakan "buat" bukan kata sendi nama. - Salah:
antara Aiman dan DanielBetul: antara Aiman dengan Daniel"Antara" berpasangan dengan "dengan". - Elakkan:
dibuka sampai pukul 5.00 petangBetul: dibuka hingga pukul 5.00 petangMenurut DBP, "sampai" bukan kata sendi nama. Untuk had masa, gunakan "hingga". - Salah:
Percutian Ke Pulau PinangBetul: Percutian ke Pulau PinangDalam tajuk, kata hubung dan kata sendi nama ditulis dengan huruf kecil.
Rujukan: jawapan Khidmat Nasihat DBP tentang kata sendi nama di PRPM, disemak 19 Oktober 2026.
Kuiz kata hubung dan kata sendi nama: 8 soalan
Pilih jawapan, kemudian tekan Semak jawapan. Setiap jawapan disertakan sebabnya.
Skema jawapan: kuiz kata hubung dan kata sendi nama
- Hadiah ini tempat kosong kamu, Mei Ling. untuk
- Bas itu bergerak tempat kosong Ipoh ke Kuala Lumpur. dari
- Saya meminjam pensel tempat kosong Mei Ling. daripada
- Cikgu memberikan buku itu tempat kosong Aiman. kepada
- Kami ke pantai tempat kosong hari Ahad. pada
- Pilih ayat yang ejaannya betul. Nasi itu dimasak di dapur.
- Perlawanan akhir antara pasukan Merah tempat kosong pasukan Biru bermula pukul 4.00 petang. dengan
- Pilih ayat yang betul. Walaupun hujan, Aiman tetap datang.